Kibar ve Cimri

Kibar ve Cimri: Molière’in Dünyasına Tiyatro Mana’dan Yeni Bir Bakış

Klasik komedinin en güçlü isimlerinden biri olan Molière, yüzyıllar boyunca insanın zaaflarını, tutkularını, ikiyüzlülüğünü ve toplumsal statü arzusunu mizahın keskin diliyle sahneye taşıdı.

Kibar ve Cimri, Molière’in bu zamansız dünyasından yola çıkarak Mustafa Uhud Çoban tarafından yazılan ve yönetilen, farklı karakterleri ve çatışmaları aynı sahnede buluşturan özgün bir tiyatro oyunu olarak seyirciyle buluşuyor.

Tiyatro Mana yapımı olan oyun, Molière’in klasik karakterlerini yalnızca yeniden sahnelemekle yetinmiyor; onların dünyasını yeni karşılaşmalar, yeni çatışmalar ve farklı bir tiyatral kurgu içinde yeniden şekillendiriyor.

Aynı Dünyada İki Büyük Tutku: Para ve Statü

Oyunun merkezinde birbirinden farklı görünen ancak aslında benzer zaafların esiri olan iki güçlü karakter yer alıyor: Harpagon ve Mösyö Jourdain.

Harpagon için hayatın merkezinde para vardır. Sahip olduklarını kaybetme korkusu, onun insanlarla kurduğu tüm ilişkileri belirler. Aile, aşk ve dostluk bile onun dünyasında maddi hesapların gölgesinde kalır.

Mösyö Jourdain ise başka bir tutkunun peşindedir: toplumun üst sınıflarına ait olabilmek. Daha bilgili, daha zarif, daha soylu ve daha “kibar” görünmek için yaptığı her girişim onu giderek daha komik durumların içine sürükler.

Birinin tutkusu servetini korumak, diğerinin tutkusu ise olmadığı biri gibi görünmektir.

İşte Kibar ve Cimri, bu iki dünyanın çarpışmasından doğar.

Ancak, Kibar ve Cimri, klasik metinleri art arda sıralayan bir kolaj değildir. Karakterler yeni bir dramatik yapı içerisinde birbirlerinin hikâyelerine dahil olur; aşk ilişkileri, aile baskıları, para hesapları ve sosyal statü hayalleri iç içe geçer.

Bu karşılaşmalar, Molière’in farklı oyunlarında gördüğümüz karakterleri ortak bir dünyanın parçaları hâline getirir.

Ortaya ise yanlış anlamaların, çıkar çatışmalarının, aşkların ve büyük hesapların birbirine karıştığı hareketli bir komedi çıkar.

Klasik Komedinin İçinde Yeni Bir Tiyatro Oyunu

Kibar ve Cimrinin temel yaklaşımı, klasik metni olduğu gibi yeniden sahnelemek yerine Molière’in komedi anlayışını koruyarak yeni bir tiyatro dünyası kurmaktır.

Oyunun içerisinde yalnızca Molière karakterleri değil, tiyatronun kendisi de zaman zaman hikâyenin bir parçası hâline gelir.

Sahneye giren öğretmenler, mızıkacılar, polisler ve hatta Shakespeare, oyunun dünyasını giderek büyütür. Karakterlerin birbirine karışan hikâyeleri, klasik komedinin sınırlarını aşarak daha oyunbaz ve sürprizli bir yapıya dönüşür.

Seyirci bir yandan Harpagon’un bitmek bilmeyen para korkusunu izlerken diğer yandan Mösyö Jourdain’in kibarlık ve soyluluk uğruna düştüğü durumlara tanıklık eder.

Ve oyun ilerledikçe herkesin hesabı biraz daha karışır.

Güldürürken İnsanı Anlatan Bir Komedi

Molière’in eserlerinin bugün hâlâ sahnelenebilmesinin en önemli nedeni, anlattığı insan tiplerinin aramızda yaşamaya devam etmesidir.

Parasına herkesten fazla değer verenler…

Olduğundan daha önemli görünmeye çalışanlar…

Çıkarı için ilişkilerini şekillendirenler…

Aşk ile aile baskısı arasında kalanlar…

Ve bütün bu karmaşanın içinde kendi istediği hayatı yaşamaya çalışan insanlar…

Kibar ve Cimri bütün bu karakterleri mizahın içerisinden seyirciye gösterir.

Belki kostümler ve isimler başka bir döneme aittir; fakat insanların tutkuları, korkuları ve zaafları oldukça tanıdıktır.

Tiyatro Mana Sahnesinde Molière

Tiyatro Mana’nın sahneleme anlayışıyla hazırlanan Kibar ve Cimri, klasik tiyatronun enerjisini günümüz seyircisiyle buluşturmayı amaçlıyor.

Hareketli sahne yapısı, karakter komedisi, yanlış anlamalar, fiziksel mizah ve hızlı gelişen olaylarla oyun, seyirciyi Molière’in renkli dünyasının içine davet ediyor.

Mustafa Uhud Çoban’ın yazıp yönettiği oyun, klasik eserlere duyduğu saygıyı korurken aynı zamanda kendi tiyatral dilini kurmayı da başarmıştır.

Çünkü bazen yüzlerce yıl önce yazılmış bir karaktere baktığımızda aslında çok tanıdık birini görürüz.

Bazen bir Harpagon’u…

Bazen bir Mösyö Jourdain’i…

Bazen de biraz kendimizi.

Kibar ve Cimri, kahkahanın ardında insanın değişmeyen taraflarını anlatan bir Tiyatro Mana yapımı.

Yazan ve Yöneten: Mustafa Uhud Çoban

Yapım: Tiyatro Mana